Author Topic: بلوچی شرگداری  (Read 1146 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline شے سید

  • Baluchi Nadkaar بلوچی ندکار
  • ***
  • Posts: 16
  • Karma: 2
بلوچی شرگداری
« on: March 29, 2016, 10:38:28 PM »

ــــــ  تقابلی جائزہ، تقابلی تنقید ءُ توارد ءُ سرقہ ـــ [/size]
ـــــ شے سید ــــــ
شرگداری ءِ تھر ءُ terms کہ گِندگ بنت باز اَنت ـ چریشاں یکے مرچی مے بنگپ ءُ موضوع اِنت " سرقہ "

تقابلی تنقید ءِ سر ءَ ما وتی منّ ءَ چیزے کار داں وتی ھدّ ءَ کتگ ـ نوں ما کائیں وتی بند گپ ءِ نیمگ ءَ ـ

سرقہ ءُ توارُد ءِ دو بزانت اَنت ـ

سرقہ، بزاں دُزّی ـ لس دُزّی نا  ـ شئر یا کجام ھم مضمونے ءَ را دُزّگ اِنت ـ

دومی نیمگ ءَ توارُد اِنت ـ فیروز الغات ءِ تہءَ ایشی ءِ بزانت چو اتکگ کہ دو مردمانی یکیں مضمون ءِ سرا پگر کنگ ـ یا ھردوئیں نبشتہ کارانی یکّیں بزانت ءِ درآھگ ـ

اے دوئیں terms آنی براکس تقابل اِنت ـ تقابل ءِ لغوی بزانت اِنت دیم پہ دیم بَیگ ـ بلے تقابلی جائزہ ء تنقید وتی شرگداراں وتی اندر ءَ جزب کُت گڑا بزانت ئِے چو گیشّینت کہ ھردوئیں نبشتہ کارانی ھیال بے گُمانی ڈوک ور اَنت یا دپ کپ اَنت ـ اِے کار نا دانستہ ءُ ناگُمانی بنت، وھدیکہ سرقہ ءُ توارُد پہ دانستہ ءُ پہ زانت چوش کنگ بیت.

 نوں ما درور کمو پیش کنیں کہ تقابل ءُ سرقہ ءِ چاگرد ءُ پیوست چہ پَیم اِنت ـ

یک ھبرے اے ھم اَست کہ دو مزنیں شائرانی حیال دپ کپ اَنت ـ ءُ اناگہ ـ ایشی ءِ مستریں مـنّانک ایش اِنت کہ ھردو مزنیں شائر اَنت ءُ ھردوئینانی گورءَ مارا دگہ ھزاراں جوانتریں ھیال دسپ کپیت ـ پہ درور شیخ سعدی ءُ مزرا غالب ـ

اے ھردو نا تھنا وتی اھد ءَ بلکیں ھمک اھد ءَ مزن گِندگ پیداک اَنت ـ نوں اگں ایشانی گورءَ مارا یک ھیالے اناگہ ئِے دپ ورگ ءَ دست بہ کپت، گرگز ما گْوشت نکنیں کہ ایشی ءَ ھیال دُزّی کتگ ـ یا سرقہ ءِ الزام سر ءِ لگّگ بہ بیت ـ

اے شئرانی درور ءَ بچار:-

شاعراں بسیار گُفتند شعر ھائے پُر نمک.

کس نگفتند شعر بہ مثل سین و عین و دال و یا  .

شیخ سعدی "

ایشی شئر ءِ بزانت ایش اِنت کہ جھان ءِ تہءَ بازیں شائر اَست کہ چو واد جَت اَنت بزاں وشتام اَنت ـ بلے چوں کہ س ع د ی بزاں سعدی ءِ دابیں شائر من نہ دیست.

 مرزا غالب ءِ اے شئر ءَ بچار: -

ہیں اور بھی دنیا میں سُخن ور بہت اچھے.

کہتے ہیں کہ غالب کا ہے اندازِ بیاں اور. "

اے ھردوئیں شئر یک اَنت ـ ھیال ءُ بن گپ ھم ـ شعدی ءَ ساری گوشتگ ءُ غالب ءَ رندا ـ

اِد ءَ نوں چی لیکگ بہ بیت ـ تقابلی جائزہ یے یا سرقہ؟

ونتگیں مردم سعدی ءُ غالب ءَ زان اَنت ـ اَنچو ما ساری ءَ گوشت کہ مارا سعدی ءِ گورءَ دگہ ھزاراں تندُرست ایں ھیال گِندگ ءَ کَیت ـ ءُ غالب ءِ گورءَ ھم ـ

نوں اگں غالب ءَ دگہ بازیں شئر انچیں بہ گوشیں کہ ساری ءَ گوشگ بوتگ اَت گڑا ما غالب ءَ را سرقہ ءُ دُزّی ءِ الزام جتگ اَت ـ

بلے گِندگ چوش بَیگ ءَ اِنت کہ غالب ءِ  وتی یک جتائیں درشانداب ئِے ءُ دگہ ھزاراں ھیال جوانترین چہ سعدی ءَ ھم گِندگ بنت ـ

دیمتر ءَ روئیں ـ

اُردو ءِ دگہ ما لھتیں درور بیان کنیں ءُ گُڈسرءَ ما کائین بلوچی ءِ نیمگ ءَ ـ

مرچی اے ھبر سک نام ءُ دپ کپتگ کہ اردو غزل چیا اوشت آماچ بوت؟

اسل ءَ اے وت یک جتائیں بن گپے مزنیں ـ بلے اِد ءَ سک کم ما اے گوشگ لوٹیں کہ تھما ھمے یکیں سرقہ ءُ توارُد ءِ گَندگیں ھرجان بیگ ءَ گوں اردو غزل ءَ مارا نوکیں چیز گِندگ ءَ نئیت ـ دُراہ ھما گوشتگین اَنت ـ

من اِد ءَ تھنا یک ءُ دو درور دیاں، بلے اسل ءَ درور سک باز اِنت کہ انچیں شائر اَنت کہ گوستگیں شائرانی نقل ءَ کنگ ءَ اَنت.

نوں دروراں بچار اِت: -

 فکرِ معاش، ذکرِ بُتاں، یادِ رفتگاں.

اس زندگی میں اب کوئی کیا کیا کِـیا کرے.

داغ دھلوئی.

ڈاکٹر جاوید اقبال ءِ اے بند ءَ بچار: -

فکرِ معاش، ماتمِ دل، اور خیال ِ یار.

تم سن سے مغزرت کہ طبیعت اداس ہے.

جاوید اقبال ءِ نام ءُ داغ ءِ ھرکس ایشانی بستار ءَ وتی جاھاں زانت ـ

دیمتر ءَ بچار: -

کوئی سنّاٹا سا سنّاٹا ہے.

کاش طوفان اُٹھا دے کوئی.

ناصر زیدی.

ہے ہوا میں غضب کی خاموشی.

کاش طوفان اُٹھا دے کوئی.

مُحترم سبین ــ

اد ءَ دلگوش: -

لفظ جب تک وضو نہیں کرتے.

ہم تری گُفتگو نہیں کرتے.

اِے بُرز ءِ یکیں شئر دونام ءَ چاپ بیتگ ـ ڈاکٹت خالد اسدی ءُ مشتاق شاد ءِ ـ

)روزنامہ " پاکستان، 2013 (

کساس ھمے تاک ءَ چاپ اَت اگں من بے ھال نہ یاں ـ ""

نوں اے دابیں درور انچو کہ ما ساری ءَ گوشت کہ بے کساس مئے گورءَ باز اِنت ـ

اے سرقہ ءُ توارُد ءِ بھتریں نمونگ اَنت ءُ ھمے یکیں ءُ مستریں سوب اِنت کہ اردو ءِ غزل اوشت آماچ بوت اَنت ـ

اے کار ءُ عمل لبزانک ءَ بے کساس تاوان بار کنت ـ نقصان دنت ـ یا نئیل اِیت کہ شائرے، شرّیں شئر پربست بکنت ـ

نوں ما کائیں بلوچی شائری ءَ چاریں کہ اے عمل ءُ کار ءِ کئے دیم پان اِنت

 مئے گور ءَ یک نوکباھُندیں   ورناھے کہ نام اِنت ئِے پزیر جی ایم ـ پزیر ءِ وتی گوْشگ ءِ رِد ءَ آئی شائری کساس 2010 ءُ 2011 ءِ میانجی ءَ بنگیج کتگ ـ

اے چار پنچ سالانی تہءَ پزیر ءَ شئر گوشتگ ءُ انگت آئی ءِ شئرانی دپتر چاپ نہ بوتگ اَنت ـ تاک ءُ مھتاکاں ءُ سوشل میڑیا ءَ شنگ بیتگ اَنت ـ

ما پزیر ءِ چندے شئر زیریں ءُ چاریں کہ پزیر ءَ داں اے وھدے چہ پَیم شائری ءِ سرءَ کار کتگ ـ

پزیر گوشیت: -

اے گپ ءَ ھرکس زانت پزیر بید ء سمّی ءَ.

گلباگیں زامُران گشے داگ دنت من ءَ "

منظور بسمل ءِ اے شئر ءَ کمو دلگوش: -

بے تو دمانے دشت گوش ئے لٹ جنت منءَ.

اے گپ بلکیں ماھیں پری یاد بیت ترا: -

وزن یکین اَنت، ھیال ءُ درشان ھم ـ بسمل ءَ لٹ ءُ پزیر ءَ داگ ءِ درور آورتگ ـ

ھمے چیز ءَ گوش اَنت سرقہ ءُ توارد ـ

 بوت کنت کسے ھمے پگر ءَ بکنت کہ اے تقابلی رُجعان یے کہ بلکیں ھیالاں وت ماں وت ءَ ڈوک وارتگ،  بلے چوش نہ اِنت ـ پزیر ءِ دگہ شئراں دلگوش کن اِنت کہ کجا چہ ءُ چہ پَیم زُرتگ اَنت ئِے

 مئے گورءَ سنگت حفیظ رؤف ءِ یک بے مٹّیں نظمے کہ عنوان اِنت ئِے " اِد ءَ مئے لوگ اِتاں "

پزیر ءِ نظمے کپ عنوان اِنت " اِے منی میتگ اِنت "

نوں کمو نظماں سَیل کن اِت ـ حفیظ گوشیت: -

کرونڈے زندگی.

کہ لھتیں وھد ھمک نکش زاھر اَت.

اِے وابے یا من آگھاں.

بچار تو.

تو وت بچار.

اِے جاگہ ءَ تو اُوشتاتگے.

ھاکی ڈُمپگے نہ اِنت.

مئے لوگ بیتگ اَنت.

آ داراں نیم سُتکگیں بچار.

کاپر ئیگاں "

ھمے پلاٹ ءُ نکشہ پزیر ءَ چو بیان کتگ: -

اے منی میتگ اِنت.

کس نیست اِد ءَ.

لڈّ اِتہ دراھیں بازار باریں کجا.

پُرشتگیں بان ءُ بس سُتکگیں کُڈّک اَنت.

ءُ بَرُونکانی لُٹ سیہ ءُ سُتکگاں. "

بلکل یکّیں چھرگ اَنت ـ

ھمے نظم ءِ دیمترءَ بچار.

حگیظ گوشیت: -

تو زان ئے مان رتکگ اَنت.

چو مُور ءُ چو مدگ.

سپاھی اَت، تُپنگ اَت، لشکر اَت. "

پزیر گوشیت: -

زی دراں ڈیھ یے ئے اتکگیں لشکر ءَ.

کاپر ءِ دراھیں کرز. "

نوں شما وت اوں گوشت کنئے کہ یکسانیت چِنچو مان اِنت اِے ھردوئیں لچھانی تہءَ ــ

 کمو دیمتر ءَ روئیں.

مئے گورءَ یک مزنیں نامے قاسم فراز ئیگ اِنت کہ یکتاہ ءُ جتائیں درشاندابے ءِ واھُند اِنت کہ وتی شئرانی تہءَ نوک ءَ چہ نُوکتریں ھبر کاریت ءُ شئر ءِ کالب ءُ شعریت ءَرا نمیران کنت ـ

گِندگ ءَ پزیر چہ کاسم ءَ باز مُتاثر اِنت ـ کساس بازیں شائرے چہ کاسم ءِ بے ھد مُتاثـر اِنت ـ چہ مُتاثریناں جکّے ءُ اولی منی جند اِنت ـ

بلے ایشی ءِ بزانت اے ھم نہ اِنت کہ من ء شے بیاھاں ءُ کاسم ءِ شئری استلاہ ءُ تراکیب ءُ چھرگاں وتی شئرانی تہءَ اَنچو ھوار بہ گیجاں کہ اسل ءِ دروشم ھلاس بہ بیت ـ گوش اَنت نقل ءَ را ھم عقلے لوٹ اِیت ـ

Same to same ھما ھبرانی جند ءُ چھراگانی رنگ ءَ بیار ءُ وتی شئراں براہ دیگ،  ھمے کار ءُ فعل ءَ را " سرقہ، توارُد، چربہ یا دُزّی گوش اَنت کہ مارا پزیر ءِ بازیں شئرانی گورءَ ساپ ءُ سلّہ ایں دروشمے ءَ گِندگ ءَ کاینت ـ

نوں اِد ءَ ھم اے شئراں بچار اِت کہ چنچو یک ءُ یکسانیت ءِ آماچ اَنت ـ

کاسم ءِ دومی شئری کتاب ءِ یک نظمے " قلوپطرا " اِنت ـ بُنگیج ءَ بچار: -

منی اھد ءِ مزن نام آوریں کھبگ.

تئ زیبائی ءِ کسہ. "

پزیر ءِ اے لچّہ ءِ بنگیج ءَ بچار: -

" ماتاھری "

تئ کھبگی ءِ کسہ ءَ

دنیا ستر سرپد بہ بیت.

کولنج نہ بیت "

یکیں ھبر ءُ پلاٹ اِنت ـ تلمیح پزیر ءَ مٹ کتگ ـ

اود ءَ قلوپطرا ءُ مارک انتون ءپ جُولیس سیسزر ءِ واقعہ ءُ اِد ءَ ھندوستان ءِ " ماتاھری اِنت ـ

دیمتر ءَ کاسم گوشیت: -

کہ سیزر پہ ترا تحت ءَ ویل دنت "

پزیر گوشیت: -

تو شاھے ءِ شھزادگی ءِ تھت ءِ سر ءَ "

لچّہھانی کیفیت ءُ پلاٹ ھوس ءِ پروشگ اِنت ـ بن گپ یکّین اِنت.

 دیم ءَ روئیں ـ

پزیر گوشیت: -

ھمائیں انگہ چراگانی میتگ ءَ ھَور اِنت.

اِے اسپ سوار نزاناں کجا کجا ھَور اِنت ـ "

کاسم ءِ دو شئر پزیر ءَ یکجاہ کتگ اَنت ءُ اے شئر ٹھینتگ ـ

:-

چنچو مانترّئے چنچو پھریز ئے.

آپ ھر راہ ءِ سر ءَ اِنت ھَور ءَ. "

شپ ءَ کروج زِر ءَ مانبدار اسپ سوار.

چو دل نہ جیڑاں کدی سرمچار، اسپ سوار.  "

اسپ سوار ءُ ھَور ءِ اے ھردوئیں کیفیت کہ کاسم ءَ جتا جتا سمبھینتگ اَنت، پزیر ءَ ھردوئیں نمونگ یکّیں شئر ءِ تہءَ مان کتگ اَنت ـ

پزیر ءِ  دگہ دستونکے: -

سُتکگیں ڈنّے ءُ ویرانیں دگے.

تئ مُساپر یکزدیں دیوانگے.  "

اے شئر ءِ وانگ ءَ گوں مارا فوراً کاسم ءِ اِے شئر دیم ءَ کَیت: -

آسے ءَ تِنگے چہ آپ ءَ دانگے.

پہ چراگاں دیم دے پروانگے. "

کافیہ، وزن، درشان داب ھم یکّیں زمین ءِ سرءَ پربندگ بوتگ اَنت ـ

سرجمیں شئر ھمے داب ءَ روان اِنت ـ

پزیر گوشیت: -

زھر مان نیست اَت تئ دیم ءَ پیالہ ھالی اَت.

من کہ تنگ اِت چارگ ءَ اَت زندگی دروازگ ءَ.  "

کاسم ءَ گوشدار: -

زھر یکّین اِنت پیالہ دگر اَنت.

ساری ءَ تو ءُ من رند ءَ تنگ اِت.

پدا جاھے کاسم گوشیت: -

روچے مئے دمک ءَ کپان اِنت روچے تئ دروازگ ءَ.

ھرکجا چاریت نہ گِندیت زندگی دروازگ ءَ.  "

کاسم فراز ءِ ھردوئیں شئرانی combination ءُ یک کنان ءَ پزیر ءَ وتی شئر اَڑ داتگ کہ مردم یکدم اے چیزّ ءَ چم بند کنان ءَ کبول کُت کنت ـ

اِد ءَ بچار کہ ھیال ءِ یکسانویت چتور match کنت ـ

پزیر گوشیت: -

مُرگ باریں جند ءِ شوھاز ءَ کجام جاہ رو اَنت.

ما تنیگ ءَ دردے ءِ مرہم نزانتگ گم نہ اِنت.  "

کاسم گوشیت: -

مئیگ ءُ اے مُرگانی کاسم سنگتی سیادی ھمیش.

آ وتی جند ءَ شُھاز اَنت من وتی دروازگ ءَ.  "

 انگت دگہ بازیں شئر مئے گورءَ اَست اَنت کہ ھمے شکل ءُ structurlaism ءِ بدیں شکار اَنت ـ

ھلانکہ پہ درور ءَ یک ءُ دو بس اَت، بلے گیشتر وشتر ـ

نوں ما کائیں وتی گَڈّی ھبر ءِ نیمگ ءَ ـ

یک نوکباھُندے اول سرءَ انچوش کنت مسترین ءُ سینئریں شائرانی شئراں زوریت ءُ practice کنت ـ دانکہ آئی ءِ تھر ءُ ڈکش بہ گشّ اِیت ـ

زھین ءُ دانہ ایں مردم وتارا زوت گیشّینت کُت کنت ـ پزیر جی ایم ءَ چار پنچ سال اِنت کہ انگت ھمے ھَوپ ءَ چہ دراھگ ءَ نہ اِنت ـ

نوں یک ھبرے ایش اِنت کہ آیا اے عمل پہ نوکباھُنداں شر اِنت یا نا؟

اگں دیمتر ءَ پزیر ءَ وتارا گیشّیـنت کُت تہ جوان بیت پرائی ءَ ـ اگں نا گڑا مزنین تاوانے ـ ءُ سُرقہ ءُ توارُد ءِ شِکل جوڑ بیت ـ

کہ اے عمل ءَ دنیا ئے ھمک شرگداراں مزنیں ائیب ءُ پُولنگے زانتگ ـ ءُ بازینے ھمے راہ ءَ روان ءَ چَٹ بیگواہ بوتگ اَنت ـ

ھمک نُوک باھُند وتارا بہ گیشّین اِیت چرے ھَوپ ءَ اگن نا لبزانک ءُ شائری ءِ آکبت ھما اُردو والاھانی بیت کہ نقّالی ءَ سرٹیفکٹ یے گپتگ ءُ شائری یے یکدم بے رند ءُ دروشم کتگ ـ

ما وتارا ھم انچو بہ پھریز ئیں دانکہ مئے بلوچی شائری کہ وت نوکیں راہ ءُ جاھے گِران اِنت ـ اُوشت آماچ مہ بیت ـ

مئے اِے نبشتانک ءِ مُول کسّی دل آزاری نہ اِنت ـ تھنا علمی باوستے اَت کہ ما اے سرھالانی سرءَ ھم دیمتر ءَ گیشتر باوست کنیں ـ

بلوچی زبان دیمروئی کنات ـ